رفتار شناسی

نشانه‌های منافقان در قرآن(1)

نشانه‌های منافقان در قرآن (1)

 

مقدمه

حمد و سپاس و ستایش و شکر بی پایان، شایسته خداوند بزرگیست که ما را به دینِ پاک و برگزیده‌‌ی خود، دین اسلام رهنما شد و آن را بر سایر ادیان برتری داد و درود و رحمت و سلامِ خداوند بر پیامبر اسلام و تمام همراهان و رهروان راستین وی.

خداوند بزرگ را سپاسگذارم که این توفیق را به دست و قلم و فکر این بنده‌ی ناچیز عطا فرمود تا بتوانم تحقیق و تأملی در مورد صفات منافقین در قرآن داشته باشم.

نفاق و دورویی بزرگترین بیماریِ جامعه بشری بوده و از جمله موضوعاتی است که سعادت و شقاوت انسان، در دنیا و آخرت با آن گره خورده است. ما امروز به روشنی شاهد این واقعیتِ تلخ هستیم که بدلیل دور شدنِ مردم از فرامین و قوانین الهی و ضعیف شدن تقوای الهی در دلها، بیماری نفاق در جامعه شیوع بسیار وسیعی پیدا کرده است و تمام لایه‌های جامعه را دچار و درمانده نموده است.  این بدان دلیل است که نفاق تنها یک مرض عادی نیست، بلکه شامل مجموعه ای از امراضِ روحیِ فراگیر است.

مهمترین راه درمان این بیماری، شناختِ درست و صحیحِ علائم و نشانه‌های آن و به دنبال آن، پرهیز و مبارزه با آن نشانه‌هاست. اگر شناخت علایم و نشانه‌های این بیماری برای تمامی انسانها ضروری می‌باشد، به طریق اولی، برای یک مسلمان ضروری تر و واجب تر است. به امید اینکه با یاری خداوند تبارک و تعالی و در سایه شناختِ درست این نشانه‌ها و دوری از هم نشینان منافق، از ورود این بیماری به درون روح و روانِ خود و شیوع آن در روح و روان جامعه جلوگیری نماییم.

این  مجموعه مقالات برگرفته از کتاب  بیست نشانه منافق در قرآن  نوشته قباد کاکاخانی است.

 

نفاق چیست؟

نفاق، ادعای خوب بودن و درستکاری از طرف انسانهای نادرست و نابکار است. نفاق میوه و ثمره کفر است و کفر به معنای پنهان کردن حقایق و وارونه جلوه دادن آنست. منافق در ظاهر مسلمان و در باطن کافر است. در حقیقت نفاق یکی از نشانه‌های کفر در دل است.

نفاق از اعمال کسانی است که به زبان ادعای ایمان و صداقت در اقوال و افعال را می‌کنند، اما در دل حقایق را پنهان کرده و با خودشان صادق نیستند:

﴿ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ فَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ ٣﴾ [المنافقون: ٣]

«اين (نفاق و دروغگوئي و بازداشتن از دين) بدان خاطر است كه ( نخست با زبان) ايمان آورده‌اند و سپس (با دل) كافر شده‌اند، پس بر دلهايشان مهر نهاده شد، و ايشان ديگر (حقيقت را درك نمي‌كنند، و از ايمان چيزي) نمي‌فهمند».

‏ منافق در ظاهر آراسته و طرفدار حقیقت است، گیج و منگ نیست بلکه بسیار خوب حرف می‌زند، اما مانند طبل توخالی فقط صدای قشنگ و بلندی داشته و هیچ مایه ای از خود ندارد:

﴿وَإِذَا رَأَيۡتَهُمۡ تُعۡجِبُكَ أَجۡسَامُهُمۡۖ وَإِن يَقُولُواْ تَسۡمَعۡ لِقَوۡلِهِمۡۖ كَأَنَّهُمۡ خُشُبٞ مُّسَنَّدَةٞۖ يَحۡسَبُونَ كُلَّ صَيۡحَةٍ عَلَيۡهِمۡۚ هُمُ ٱلۡعَدُوُّ فَٱحۡذَرۡهُمۡۚ قَٰتَلَهُمُ ٱللَّهُۖ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ٤﴾ [المنافقون: ٤] 

«هنگامي كه ايشان را مي‌بيني، تیپ و قیافه آنها نظر تو را جلب می‌کند و به شگفتی مي‌آورد (و به خود مي‌گوئي: چه انسانهاي باوقار و برازنده‌اي !) و هنگامي كه به سخن در مي‌آيند(به علّت قشنگی كلامشان) به سخنانشان گوش فرا مي‌دهي. (با وجود اين جاذبه‌ی صورت و گيرائيِ گفتار) آنان انگار تخته‌هائي هستند كه (بر ديوار) تكيه داده شده باشند (بي‌جان و بي‌ايمان، هيكلهاي توخالي، درونهاي بي‌نور و صفا، نقشهائي بر در و ديوارها). هر فريادي را بر ضدّ خود مي‌پندارند و هر آوازي را به زيان خويش! آنان دشمنان واقعی هستند پس از ايشان برحذر باش. خداوند آنها را بكُشد! چگونه (از حق) رویگردان مي‌شوند (و منحرف مي‌گردند؟!)».‏

 

انواع نفاق

نفاق در عقیده:

نفاق در باورها و اعتقادات اسلامی انسان را از دایره اسلام خارج کرده و صاحب آن داخل در آتش جهنم می‌شود. همانطور که خداوند در کتاب خود می‌فرماید:

﴿بَشِّرِ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ بِأَنَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا ١٣٨﴾ [النساء: ١٣٨] 

 «به منافقان مژده بده كه برای آنها عذاب دردناكي خواهد بود».

﴿إِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ فِي ٱلدَّرۡكِ ٱلۡأَسۡفَلِ مِنَ ٱلنَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمۡ نَصِيرًا ١٤٥﴾ [النساء: ١٤٥] 

«بيگمان منافقان در اعماق دوزخ و در پائين‌ترين مكان آن هستند و هرگز ياوري براي آنان نخواهي يافت (تا به فريادشان رسد و آنان را برهاند)».

﴿إِنَّ ٱللَّهَ جَامِعُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡكَٰفِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا ١٤٠﴾ [النساء: ١٤٠]  

«شك نيست كه خداوند منافقان و كافران را همگي در دوزخ گرد مي‌آورد؛ (پس از مخالطه و مجالسه با ايشان بپرهيزيد تا همراه آنان به آتش دوزخ گرفتار نشوید)».‏

 

نفاق در عمل:

تمام اعمالی که انسان در ظاهر انجام می‌دهد اما در درون با اخلاص قلبی همراه نیست و خودش هم این دوگانگی را می‌داند، از مصادیق نفاق در عمل به حساب می‌آیند. نفاق در عمل شامل دایره بسیار وسیعی از اعمال و کارهای روزمره یک منافق بوده و از گستردگی زیادی برخوردار می‌باشد.

184 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
25/09/2018
نشر مطالب با ذکر منبع بلا مانع می‌ّباشد.